درباره صامت بروجردی

میرزا محمد باقر صامت بروجردی معروف به صامت بروجردی و متخلص به صامت (۱۲۶۳-۱۳۳۳ قمری تولد و وفات در بروجرد)، یکی از شاعران مذهبی و مدیحه سرایان قرن سیزدهم و چهاردهم ایران است. بیشتر آثار صامت بروجردی را مرثیه‌های مذهبی در ستایش امامان شیعه و نیز نوحه‌ها و اشعاری در توصیف عاشورا تشکیل می‌دهد. دیوان وی مشتمل بر انواع شعرها مانند غزل، قصیده و رباعی است. وی همچنین اشعار مذهبی در قالب بحر طویل دارد. شعرها و نوحه‌های صامت هنوز هم در سوگواریها و مراسم بزرگداشت حادثه عاشورا خوانده می‌شوند. وی فن شعر را از میرزا عبدالمجید نوایی فرا گرفت. او از راه سقط فروشی در بازارچه حاج سهرابی بروجرد امرار معاش می‌کرد و در کنار آن به کارهای ذوقی می‌پرداخت. وی در روز پنجشنبه شانزدهم ماه محرم سال ۱۳۳۳ قمری در بروجرد در گذشت و در گورستانی در کوی صوفیان به خاک سپرده شد. این محوطه امروزه به نام این شاعر، صامتیه نامیده می شود. دیوان صامت بروجردی (موسوم به ریاض الشهاده) به زحمت آقای سید صادق هاشمی برای گنجور ارسال شده است.

صامت بروجردی
افتتاح ریاض الشهاده (دیوان صامت) قصاید
شمارهٔ ۱ - مثنوی در مدح شفیعه روز جزا فاطمه زهرا(س)شمارهٔ ۲ - در مدح امام العصر خاتم الاوصیا عجل‌الله تعالی فرجهشمارهٔ ۳ - در نصیحت و وقایع سر مسلم(ع)شمارهٔ ۴ - در منقب فخر کائنات و خلاصه موجودات خاتم الانبیا (ص)شمارهٔ ۵ - در مدح حضرت امیرالمومنین علیه افضل الصلوهشمارهٔ ۶ - در مدح عین‌الله الناصره امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۷ - در مدح وصی فخر کائنات حضرت امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۸ - در مدح حضرت جواد(ع)شمارهٔ ۹ - در مدح حضرت امیرالمومنین علیه افضل الصلوهشمارهٔ ۱۰ - در مدح شاه اولیاء(ع)شمارهٔ ۱۱ - قصیده در مدح مظهر العجایب حضرت امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۱۲ - در مدح یعسوب الدین حضرت امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۱۳ - در مدح باب مدینه علم امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۱۴ - در مدح صدیقه صغرا زینب کبرا(ع)شمارهٔ ۱۵ - در مدح حضرت امام موسی کاظم(ع)شمارهٔ ۱۶ - در مدح یعسوب الدین حضرت امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۱۷ - در مدح شاه اولیاء(ع)شمارهٔ ۱۸ - در مدح اسدالله الغالب امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۱۹ - در مدح جناب مسلم بن عقیل(ع)شمارهٔ ۲۰ - در مدح شاه اولیاء علی مرتضی(ع)شمارهٔ ۲۱ - قصیده در مدح شاه ولایت امیر مومنان(ع)شمارهٔ ۲۲ - مدح شفیعه روز جزا فاطمه زهرا(س)شمارهٔ ۲۳ - در مدح خواجه قنبر(ع)شمارهٔ ۲۴ - در مدح خامس آل عبا حضرت ابی عبدالله (ارواحنا فداه)شمارهٔ ۲۵ - در مدح قمر بنی‌هاشم حضرت عباس(ع)شمارهٔ ۲۶ - این قصیده از قصاید استادن المعظم مرحوم المغفور المبرور آقا میرزا عبدالمجید المتخلص بوفائی طاب ثراه تیمناً و تبرکاً ثبت شدهشمارهٔ ۲۷ - در نعمت فخر کائنات و خلاصه موجوداتشمارهٔ ۲۸ - در مدح عین‌الله الناظره امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۲۹ - قصیده در مدح مظهر العجائب حضرت امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۳۰ - در مدح شاه لافتی(ع)شمارهٔ ۳۱ - مولودیه در مدح خامس آل عبا(ع)شمارهٔ ۳۲ - در مدح قاتل المشرکین امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۳۳ - در مدح قاتل کفار وصی احمد مختار است
غزلیات کتاب الروایات و المصائب
شمارهٔ ۱ - کتاب الروایات(والمصائب)شمارهٔ ۲ - (سئوال سلمان از بندار یهودی)شمارهٔ ۳ - رفتن حضرت اباعبدالله الحسین به دیدن امام حسن(ع)شمارهٔ ۴ - سئوال اعرابی از اسخیای مدینهشمارهٔ ۵ - حکایت سفینه غلامشمارهٔ ۶ - سئوال از ملک الموتشمارهٔ ۷ - آمدن بشیر از جانب یوسف به خدمت یعقوبشمارهٔ ۸ - شکوه و زینب (ع) سر قبر مادرشمارهٔ ۹ - فروختن برادران، حضرت یوسف را به غلامیشمارهٔ ۱۰ - در عدل انوشیروانشمارهٔ ۱۱ - خواب دیدن ناصرالدین شاه قاجار در نجف اشرفشمارهٔ ۱۲ - در وصف غلام سیاه حضرت سیدالساجدینشمارهٔ ۱۳ - در وفات حضرت یوسف(ع)شمارهٔ ۱۴ - در بیان قیامت و گریز به مصیبتشمارهٔ ۱۵ - در بیان اذان گفتن بلالشمارهٔ ۱۶ - روایت معراجشمارهٔ ۱۷ - معجزه حضرت موسی بن جعفر(ع)شمارهٔ ۱۸ - نامه نوشتن فاطمه صغرا به پدرشمارهٔ ۱۹ - نازل شدن ملک حضور فخر کائناتشمارهٔ ۲۰ - در وضوء گرفتن فخر امم(ص)شمارهٔ ۲۱ - در بیان رحلت پیغمبر رحمت(ص)شمارهٔ ۲۲ - در بیان روایت ام حبیبهشمارهٔ ۲۳ - در بیان اسیری ابی‌العاص در مکهشمارهٔ ۲۴ - مغلوب شدن خالد بن ولیدشمارهٔ ۲۵ - اسلام آوردن زلیخاشمارهٔ ۲۶ - شهادت حضرت قاسم بن الحسین(ع)شمارهٔ ۲۷ - قضیه حضرت خلیل با نمرودشمارهٔ ۲۸ - حکایت سلطان سنجر سلجوقیشمارهٔ ۲۹ - امتحان طبیب موصلیشمارهٔ ۳۰ - نزول عهدنامه در کربلا به شاه تشنه‌جگرشمارهٔ ۳۱ - وداع حضرت علی‌اکبر با مادر(ع)شمارهٔ ۳۲ - مکالمه جناب علی اکبر با پدر بزرگوارششمارهٔ ۳۳ - جنگ شداد با رب‌العالمین جل ذکرهشمارهٔ ۳۴ - رحلت فاطمه زهرا (س)شمارهٔ ۳۵ - ورود سر مطهر به دیر راهبشمارهٔ ۳۶ - در بیان شهادت میثم تمارشمارهٔ ۳۷ - در بیان شهادت جناب حر(ع)شمارهٔ ۳۸ - شهادت حضرت جواد(ع)شمارهٔ ۳۹ - قصه گرگ با رسول خدا(ص)شمارهٔ ۴۰ - وقایع بعد از قتلشمارهٔ ۴۱ - قصه معراج و شهادت حضرت امیر(ع)شمارهٔ ۴۲ - واقعه شب عاشوراءشمارهٔ ۴۳ - دفن اجساد شهداشمارهٔ ۴۴ - در بیان افتادن چهار دست
کتاب المراثی و المصائب
شمارهٔ ۱ - کتاب المراثی(والمصائب)شمارهٔ ۲ - زبان حال علیاجناب صدیقه صغریشمارهٔ ۳ - زبان حال فاطمه صغرا زمان حرکت حضرت سیدالهشدا(ع)شمارهٔ ۴ - در بی‌وفایی دنیار گریز به مصیبتشمارهٔ ۵ - زبان حال شاه اولیاء با زینب دختر ستمکش خودشمارهٔ ۶ - در شکایت از سپهر و گریز به مصیبتشمارهٔ ۷ - زبان حال حضرت سکینهشمارهٔ ۸ - وقایع روز یازدهم عاشوراشمارهٔ ۹ - در مصیبت عاشوراشمارهٔ ۱۰ - زبان حال حاضر حضرت امام حسین(ع)شمارهٔ ۱۱ - زبان حال خاتون محشر در خانه خولیشمارهٔ ۱۲ - زبان حضرت امام حسین(ع)شمارهٔ ۱۳ - وداع حضرت زینب(ع)شمارهٔ ۱۴ - جواب امام علیه السلام به خواهرشمارهٔ ۱۵ - و برای او همچنینشمارهٔ ۱۶ - و برای او همچنینشمارهٔ ۱۷ - در مصائب عاشوراشمارهٔ ۱۸ - گفتگوی حضرت سجاد با سهل در شامشمارهٔ ۱۹ - و برای او همچنینشمارهٔ ۲۰ - فی المرثیهشمارهٔ ۲۱ - همچنین فی‌المرثیهشمارهٔ ۲۲ - تضمین وداع علیا جناب زینب خاتونشمارهٔ ۲۳ - رسیدن خبر شهدای کربلا به مدینهشمارهٔ ۲۴ - زبان حال امام بر سر تربت جدششمارهٔ ۲۵ - وداع سکینه خاتون با امامشمارهٔ ۲۶ - در عشق و گریز مصیبتشمارهٔ ۲۷ - زبان حال حضرت زینب(ع)شمارهٔ ۲۸ - زبان حال زینب خاتون(ع)شمارهٔ ۲۹ - زبان حال حضرت زینب(ع)شمارهٔ ۳۰ - زبان حال سکینه مظلومه با کشته پدرشمارهٔ ۳۱ - ورود آل عصمت به زمین کربلاشمارهٔ ۳۲ - مصیبت ملمعشمارهٔ ۳۳ - زبان حال صدیقه صغراشمارهٔ ۳۴ - بیان عالم ذر و قبول شهادت امام(ع)شمارهٔ ۳۵ - همچنین مرثیهشمارهٔ ۳۶ - مصیبت علی اکبر(ع)شمارهٔ ۳۷ - مصائب ام‌الائمهشمارهٔ ۳۸ - مرثیهشمارهٔ ۳۹ - مصیبت اربعین کربلاشمارهٔ ۴۰ - همچنین مرثبهشمارهٔ ۴۱ - در علو و دنو جنود عقل و جهلشمارهٔ ۴۲ - خطاب به جناب علی اکبر(ع)شمارهٔ ۴۳ - مصیبت امام حسین(ع)شمارهٔ ۴۴ - مصیبت اربعینشمارهٔ ۴۵ - جواب یزید لعین به نصرانیشمارهٔ ۴۶ - همچنین مرثیهشمارهٔ ۴۷ - و برای او همچنینشمارهٔ ۴۸ - زبان حال زینب مظلومه سلام الله علیهاشمارهٔ ۴۹ - و له فی المرثیهشمارهٔ ۵۰ - و له فی المرثیهشمارهٔ ۵۱ - در اشتیاق به عتباتشمارهٔ ۵۲ - خوش آن دلی که به سر شوق کربلا داردشمارهٔ ۵۳ - زبان حال امام برسر نعش برادرشمارهٔ ۵۴ - مصیبت صدیقه کبری (سلام الله علیها)شمارهٔ ۵۵ - و برای او همچنینشمارهٔ ۵۶ - در مصیبت سیدالشهدا(ع)شمارهٔ ۵۷ - زبان حال قاسم بن حسن(ع)شمارهٔ ۵۸ - زبان حال ام لیلا با جوان ناکام خودشمارهٔ ۵۹ - و برای او همچنینشمارهٔ ۶۰ - و برای او همچنینشمارهٔ ۶۱ - زبان حال صدیقه صغرا(س)شمارهٔ ۶۲ - خطاب امام(ع) باب عقابشمارهٔ ۶۳ - فی المرثیهشمارهٔ ۶۴ - و برای او فی المرثیهشمارهٔ ۶۵ - زبان حال دختر پیغمبر به شوهر بزرگوار خودشمارهٔ ۶۶ - زبان حال زینب مظلومه(س)شمارهٔ ۶۷ - فی المرثیهشمارهٔ ۶۸ - زبان حال علی مرتضی با فاطمه زهرا(ع)شمارهٔ ۶۹ - زبان حال امام(ع)شمارهٔ ۷۰ - و برای او همچنینشمارهٔ ۷۱ - زبان حال زینب خاتون(ع)شمارهٔ ۷۲ - مرثیه شاه خراسان(ع)شمارهٔ ۷۳ - همچنین زبان حال زینب خاتون(ع)شمارهٔ ۷۴ - استغاثه امام(ع) در روز عاشوراشمارهٔ ۷۵ - همچنین در مصیبتشمارهٔ ۷۶ - مرثیهٔ دیگرشمارهٔ ۷۷ - و برای او همچنین
اشعار مصیبت
شمارهٔ ۱ - مسمط در ستایش پروردگارشمارهٔ ۲ - مولود و منقت فخر عالم(ص)شمارهٔ ۳ - در مدح حضرت امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۴ - در مدح حضرت امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۵ - در مدح حجت الله(عج الله تعالی فرجه)شمارهٔ ۶ - در مدح قاسم بن الحسن(ع)شمارهٔ ۷ - فخر در مدح اهل بیت عصمت(علیهم السلام)شمارهٔ ۸ - در مدح حضرت موسی بن جعفر(ع)شمارهٔ ۹ - در مدح حضرت امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۱۰ - در توحید و مدح ائمه طاهرین علیهم السلامشمارهٔ ۱۱ - در مدح شهاب ثاقب علی بن ابی‌طالب(ع)شمارهٔ ۱۲ - در مدح حضرت امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۱۳ - در مدح حضرت علی بن موسی الرضا(ع)شمارهٔ ۱۴ - در مدح ماه بنی‌هاشم حضرت عباس(ع)شمارهٔ ۱۵ - در مدح فرزند امام حسن مجتبی(ع)شمارهٔ ۱۶ - در مدح شهاب ثاقب علی بن ابیطالب(ع)شمارهٔ ۱۷ - در نیمه شعبان و مدح حضرت حجت(ع)شمارهٔ ۱۸ - در مدح ثامن الائمه علیهم‌السلامشمارهٔ ۱۹ - در مدح حضرت امام حسن عسکری(ع)شمارهٔ ۲۰ - در استغاثه به حضرت امام زمان ارواح العالمین له الفداءشمارهٔ ۲۱ - توجه امام(ع) به سوی کربلاشمارهٔ ۲۲ - مولودیه خاتم الانبیاء(ص)شمارهٔ ۲۳ - مصیبت حضرت امیرالمومنین(ع)شمارهٔ ۲۴ - وقایع جناب حر بن یزید ریاحیشمارهٔ ۲۵ - واقعه یازدهم عاشوراءشمارهٔ ۲۶ - واقعه زمین کربلاشمارهٔ ۲۷ - همچنین مصیبتشمارهٔ ۲۸ - بیان واقعه دیر راهبشمارهٔ ۲۹ - شهادت نصرانی در روز عاشوراشمارهٔ ۳۰ - در مصیبت غریب الغربا(ع)شمارهٔ ۳۱ - مدح و مصیبت رقیه خاتون(ع)شمارهٔ ۳۲ - خطبه حضرت سید سجاد(ع) در شام خرابشمارهٔ ۳۳ - مسمط غرا در شرح حدیث کساءشمارهٔ ۳۴ - در مدح صدیقه طاهره سلام الله علیها
کتاب التضمین و المصائب کتاب النصایح و التنبیه کتاب القطعات و النصایح کتاب المناجات با قاضی الحاجات کتاب المواد و التاریخ کتاب نوحه‌های سینه زنی (به اقسام مختلفه و لحنهای متنوع و مخصوصه) مختصری از اشعار افصح الشعراء (میرزا حاجب بروجردی)