درباره سایه

امیر هوشنگ ابتهاج سمیعی گیلانی (زادهٔ ۶ اسفند ۱۳۰۶، در رشت، استان گیلان)، متخلص به «ه‍. الف سایه»، شاعر و موسیقی‌پژوه ایرانی است. او در ۶ اسفند ۱۳۰۶ در رشت متولد شد. پدرش آقاخان ابتهاج از مردان سرشناس رشت و مدتی رئیس بیمارستان پورسینای این شهر بود. هوشنگ ابتهاج دوره تحصیلات دبستان را در رشت و دبیرستان را در تهران گذراند و در همین دوران اولین دفتر شعر خود را به نام نخستین نغمه‌ها منتشر کرد. ابتهاج در جوانی دلباخته دختری ارمنی به نام گالی شد که در رشت ساکن بود و این عشق دوران جوانی دست مایه اشعار عاشقانه‌ای شد که در آن ایام سرود. بعدها که ایران غرق خونریزی و جنگ و بحران شد، ابتهاج شعری به نام کاروان (دیرست گالیا...) با اشاره به همان روابط عاشقانه‌اش در گیرودار مسائل سیاسی سرود. ابتهاج مدتی به عنوان مدیر کل شرکت دولتی سیمان تهران به کار اشتغال داشت. ابتهاج از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۶ سرپرست برنامه گل‌ها در رادیوی ایران (پس از کناره گیری داوود پیرنیا) و پایه‌گذار برنامه موسیقایی گلچین هفته بود.تعدادی از غزل‌ها، تصنیف‌ها و اشعار نیمایی او توسط موسیقی‌دانان ایرانی نظیر شجریان، ناظری و حسین قوامی اجرا شده‌است. تصنیف خاطره انگیز تو ای پری کجایی و تصنیف سپیده (ایران ای سرای امید) از اشعار سایه‌ است. سایه بعداز حادثه میدان ژاله (۱۷ شهریور ۱۳۵۷) به همراه محمدرضا لطفی، محمدرضا شجریان و حسین علیزاده، به نشانه اعتراض از رادیو استعفا داد. از مهم‌ترین آثار هوشنگ ابتهاج تصحیح او از غزل‌های حافظ است که با عنوان حافظ به سعی سایه نخستین بار در ۱۳۷۲ توسط نشر کارنامه به چاپ رسید و بار دیگر با تجدیدنظر و تصحیحات تازه منتشر شد (منبع ویکی‌پدیا). اشعار این شاعر بزرگ معاصر در قالب دو تلاش جداگانه توسط آقایان مهدی رشیدی و علی پی‌سپار برای گنجور رومیزی و ساغر آماده شده و با هم ترکیب شده است. توصیه می‌کنیم جهت حفظ حقوق شاعر علاقمندان به سایه آثار چاپی کاغذی او را خریداری فرمایند و از این مجموعۀ الکترونیکی جهت جستجو و مطالعه روی رایانه استفاده نمایند.

سایه
سیاه مشق
غزل
به نام شمانیازرحیلنی خاموشنی شکستهوفانالهدام بلاناله ای بر هجراناشک واپسینقصه ی دردخاکسترمرغ پریدهاشک ندامتخنده ی غم آلودفسانه ی شهرپیام پرستوهمیشه بهارآخر دل است اینسایه ی گلیار گم شدهزبان نگاهسرشک نیازسایه ی همابی نشانشرم و شوقسایه ی سرگردانافسانه ی خاموشیدیرترانهتنگ غروببهانهدر کوچه سار شبلب خاموشبعد از نیماگریه ی شبانهقدر مردصلهبیداد همایونازلیداستانی دیگرپرواز خاکسترآواز بلندآینه ی شکستهآینه در آینهناز و نوشگریه ی لیلیلذت دریادر فتنه ی رستاخیزبهار سوگواربیت الغزلدوزخ روحهمیشه در میاننقش دیگرحصارانتظارزندان شب یلدادلی در آتشمژده ی آزادیخون بهاشبیخونزنده واریاد آربر سر آتش غمدر پرده ی خونگل افشان خونپژواکچراغ صاعقهدر قفسبه پایداری آن عشق سربلندکهرباخون در جگرعزیزتر از جانبا نی کساییهم پیمانپاییزهنر گام زمانبر آستان وفاتنگهعشق هزار سالهصبر و ظفرنقش پرنیانمرغ چمن آتشجان ای ساقیانتظارراهزنراهی و آهیزاد راهگنج گم شدهروشن گویامرگ دوبارهمهرگیاخورشید پرستانغریبانهغم پرستدرست شکستهسماع سردغزل تنرنج دیرینهآیینه ی عیب نماازین شب های ناباورشبگردغروب چمنگوشمال پنجه ی عشقسرای سرودسیاه و سپیدچندمین هزار امید بنی آدمهست ای ساقیکمند مهرچشمه ی خاراهم آشیانبا سینه سردانخوابسرگذشت چمندردیگانهمرغ دریاخواب و خیالگهواره ی خالی
مثنوی رباعیات دو بیتی ها قطعه ها
سراب شبگیر زمین راهی و آهی چند برگ از یلدا یادگار خون سرو تاسیان