درباره هجویری

علی ابن عثمان جُلّابی هُجویری غزنوی (ولادت: اواخر سدهٔ چهارم؛ جُلّاب در غزنه ‐ وفات: حدود سال ۴۷۰هجری قمری ؛ لاهور) از بزرگان صوفیه است. کتاب معروف وی «کشف‌المحجوب» از قدیم‌ترین و مهم‌ترین مراجع دربارهٔ تصوف به زبان فارسی است که عطار از آن در تذکر‌ة‌الاولیا فراوان بهره جسته. نثر این کتاب از نمونه‌های شاخص نثر دورهٔ اول زبان فارسی است. از قرائن این گونه استنباط می‌شود که تألیف این کتاب پیش از ۴۶۵ قمری آغاز شده و پس از ۴۶۹ به پایان رسیده‌است.
کتاب کشف‌المحجوب به همت آقای محمودرضا رجایی به گنجور اضافه شده است.

هجویری
کشف المحجوب
مقدمات بابُ اثباتِ العلم باب الفقر باب التصوّف باب لُبس المرقعات باب اختلافهم فی الفقر و الصّفوة باب ذکر اهل الصّفّة باب الملامة بابٌ فی ذکر أئمَّتِهم من الصَّحابَةِ و التّابعینَ و مُتابِعیهم، رضی اللّه عنهم أجمعین بابٌ فی ذکر أئمَّتِهِم من اهل البیت بابٌ فی ذکر ائمّتهم من التّابعین، رضوان اللّه علیهم بابٌ ذکر ائمّتهم مِنْ أتباعِ التّابعین
۱- حبیب العجمی، رضی اللّه عنه ۲- مالک بن دینار، رضی اللّه عنه ۳- ابوحلیم حبیب بن سُلَیم الرّاعی، رضی اللّه عنه ۴- ابوحازم المدنیّ، رحمة اللّه علیه ۵- محمدبن واسع، رضی اللّه عنه ۶- ابوحنیف نُعمان بن ثابت الخزّاز، رضی اللّه عنه ۷- عبداللّه بن المبارک المروزی، رضی اللّه عنه ۸- ابوعلی فُضَیل بن عیاض، رضی اللّه عنه ۹- ابوالفیض ذوالنون بن ابراهیم المصری، رضی اللّه عنه ۱۰- ابواسحاق ابراهیم بن ادهم بن منصور، رضی اللّه عنه ۱۱- بشر بن الحارث الحافی، رضی اللّه عنه ۱۲- ابویزید طیفور بن عیسی البسطامیّ، رضی اللّه عن ۱۳- ابوعبداللّه الحارث بن اسد المحاسبی، رضی اللّه عنه ۱۴- ابوسلیمان داود بن نُصَیر الطّائی، رضی اللّه عنه ۱۵- ابوالحسن سریّ بن المُغلّس السّقطی، رحمةاللّه علیه ۱۶- ابوعلی شقیق بن ابراهیم الأزْدی، رضی اللّه عنه ۱۷- ابوسلیمان عبدالرّحمان بن عطیّة الدّارانی، رضی اللّه عنه ۱۸- ابومحفوظ معروف بن فیروز الکرخی، رضی اللّه عنه ۱۹- ابوعبدالرّحمان حاتم بن عُنوان الأصم، رضی اللّه عنه ۲۰- ابوعبداللّه محمدبن ادریس الشّافعی، رضی اللّه عنه ۲۱- ابوعبداللّه احمدبن حنبل، رضی اللّه عنه ۲۲- ابوالحسن احمدبن ابی الحواری، رضی اللّه عنه ۲۳- ابوحامد احمدبن خضرویه البلخی، رضی اللّه عنه ۲۴- ابوتراب عسکر بن الحُصَین النَّسَفی، رضی اللّه عنه ۲۵- ابو زکرّیا یحیی بن مُعاذ الرّازی، رضی اللّه عنه ۲۶- ابوحَفص عمر بن سالم النّیسابوریّ رضی اللّه عنهالحدّاد ۲۷- ابوصالح حمدون بن احمدبن عمارة القصّار، رضی اللّه عنه ۲۸- ابوالسّری منصور بن عمّار، رضی اللّه عنه ۲۹- ابوعبداللّه احمدبن عاصم الانطاکی، رضی اللّه عنه ۳۰- ابومحمد عبداللّه بن خُبَیق، رضی اللّه عنه ۳۱- ابوالقاسم الجنید بن محمد بن الجنید القواریری، رضی اللّه عنه ۳۲- ابوالحسن احمدبن محمد النّوری، رضی اللّه عنه ۳۳- ابوعثمان سعید بن اسماعیل الحیری، رضی اللّه عنه ۳۴- ابوعبداللّه احمدبن یحیی بن الجّلاء، رضی اللّه عنه ۳۵- ابومحمد رُوَیم بن احمد، رضی اللّه عنه ۳۶- ابویعقوب یوسف بن حسین الرازی، رضی اللّه عنه ۳۷- ابوالحسین سَمنون بن عبداللّه الخواص، رضی اللّه عنه ۳۸- ابوالفوارس شاه بن شجاع الکرمانی، رضی اللّه عنه ۳۹- عمرو بن عثمان المکّی، رضی اللّه عنه ۴۰- ابومحمدسهل بن عبداللّه التُّستَری، رضی اللّه عنه ۴۱- ابوعبداللّه محمّد بن الفضل البلخی، رضی اللّه عنه ۴۲- ابوعبداللّه محمد بن علی التّرمذی، رضی اللّه عنه ۴۳- ابوبکر محمد بن عمر الوراق، رضی اللّه عنه ۴۴- ابوسعید احمدبن عیسی الخرّاز، رضی اللّه عنه ۴۵- ابوالحسن علی بن محمد الاصفهانی، رضی اللّه عنه ۴۶- ابوالحسن محمدبن اسماعیل، خیر النّساج، رضی اللّه عنه ۴۷- ابوحمزۀ خراسانی، رضی اللّه عنه ۴۸- ابوالعباس احمدبن مسروق، رضی اللّه عنه ۴۹- ابوعبداللّه محمد بن اسماعیل المغربی، رضی اللّه عنه ۵۰- ابوعلی الحسن بن علی الجوزجانی، رضی اللّه عنه ۵۱- ابومحمّد احمدبن الحسین الجُریری، رضی اللّه عنه ۵۲- ابوالعبّاس احمدبن محمّد بن سهل الأَدَمی، رضی اللّه عنه ۵۳- ابوالمغیث الحسین بن منصور الحلاج، رضی اللّه عنه ۵۴- ابواسحاق ابراهیم بن احمد الخوّاص، رضی اللّه عنه ۵۵- ابوحمزة البغدادیّ البزّاز، رضی اللّه عنه ۵۶- ابوبکر محمدبن موسی الواسطی، رضی اللّه عنه ۵۷- ابوبکر دُلَف بن جَحدر الشّبلی، رضی اللّه عنه ۵۸- ابومحمدجعفربن نُصَیر الخلدیّ، رضی اللّه عنه ۵۹- ابوعلی احمدبن محمّد بن القاسم الرّودباری، رضی اللّه عنه ۶۰- ابوالعبّاس القاسم بن مهدی السّیّاری، رضی اللّه عنه ۶۱- ابوعبداللّه محمّد بن خفیف، رضی اللّه عنه ۶۲- ابوعثمان سعید بن سلّام المغربی، رضی اللّه عنه ۶۳- ابوالقاسم ابراهیم بن محمّد بن محمویه النّصرآبادی، رضی اللّه عنه ۶۴- ابوالحسن علی بن ابراهیم الحصری، رحمةاللّه علیه
بابُ فی ذِکرِ أئمَّتِهم مِنَ المتأخّرین، رضوانُ اللّه علیهم اجمعین بابٌ فی ذکرِ رجالِ الصّوفیة منَ المتأخّرین علی الاختصار بابٌ فی فرقِ فِرَقهم و مذاهِبهم و آیاتِهم و مقاماتِهم و حکایاتِهم
بابٌ فی فرقِ فِرَقهم و مذاهِبهم و آیاتِهم و مقاماتِهم و حکایاتِهم اما المحاسبیّة الکلام فی حقیقة الرّضا فصل الفرقُ بینَ المقامِ و الحالِ اما القصاریة اما الطّیفوریّة الکلام فی السُّکر و الصَحْو اما الجنیدیّة اما النّوریّة الکلام فی حقیقة الایثار و امّا السّهلیّة الکلام فی حقیقة النّفس و معنی الهوی فصل الکلام فی مجاهدات النّفسِ الکلام فی حقیقة الهوی اما الحکیمیّة الکلام فی اثبات الولایة فصل فصل الکلام فی اثبات الکرامات الکلامُ فی الْفَرقِ بینَ المعجزات و الکرامات الکلامُ فی اظهار جنسِ المعجزةِ علی یدَی مَنْ یدٌعِی الْإلهیّة الکلام فی ذکر کراماتهم الکلام فی تفضیل الانبیاء علی الاولیاء الکلامُ فی تفضیلِ الأنبیاءِ و الأولیاء عَلَی الملائکةِ و المؤمنینَ أیضاً امّا الخّرازیّة الکلام فی الفناء و البقاء فصل و امّا الخفیفیّة الکلام فی الغیبةِ و الحضور اما السّیاریّة الکلام فی الجمع و التفرقة فصل امّا الحلولیّه، لعنهم اللّه الکلام فی الرّوح فصل کشف الحجاب الأوّل فی معرفة اللّه، تعالی فصل فصل کشفُ الحجابِ الثّانی فی التّوحیدِ فصل کشف الحجاب الثّالث فی الایمان فصل کشف الحجاب الرّابع فی الطّهارة
باب التّوبة و ما یتعلّق بها باب المحبّة و ما یتعلّق بها باب الجود و السّخاء باب الجوع باب المشاهدات باب الصّحبة و ما یتعلّق بها باب آدابهم فی الصّحبة بابُ آدابِ الإقامة فی الصّحبة بابُ الصّحبة فی السّفر و آدابه باب آدابهم فی الأکل بابُ آدابِهم فی المَشْیِ بابُ نومِهم فی السّفر و الحضر باب آدابهم فی الکلام و السّکوت بابُ ادابهم فی السّؤالِ وترکه باب آدابهم فی التّزویج و التّجرید بابُ سماعِ القرآن و ما یتعلّق به بابُ سماعِ الشّعر و ما یتعلّق به بابُ سماعِ الاصوات و الالحان بابُ أحکامِ السَّماعِ بابُ اختلافِهم فی السماع باب مراتبهم فی السّماع باب الوجد و الوجود و التّواجد ومراتبه باب الرّقص باب الخرق باب آداب السمّاع