درباره هلالی جغتایی

بدرالدین هلالی استرآبادی از بزرگترین شاعران اواخر قرن نهم و اوایل قرن دهم بوده است که اصالتاً از ترکان حغتایی است. او در هرات متولد شده است و از ملازمان امیر علیشیر نوایی بوده است. شهرت او در غزل است و مثنویهای شاه و درویش (شاه و گدا)، صفات‌العاشقین و لیلی و مجنون او نیز معروف است. امیر عبیدالله خان ازبک او را به جهت کینهٔ شخصی به تشیع متهم کرد و به قتل رسانید (این که او به راستی شیعه بوده یا نه را از روی اشعارش نمی‌توان استخراج کرد چرا که وی در آثارش گاه از خلفای راشدین و گاه از ائمهٔ شیعه نام برده و چنان می‌نماید که به مقتضای زمان به این سو و آن سو متمایل می‌شده است). مشهور است که سیف‌الله نامی در قتل او ساعی بود و از این جهت سال مرگ وی را به ابجد با عبارت «سیف‌الله کشت» (معادل ۹۳۶ هجری قمری) ضبط کرده‌اند.

آثار هلالی جغتایی در گنجور به همت دوست گرامی آقای علی پی‌سپار و با استفاده از نسخهٔ تصحیح شده توسط شادروان سعید نفیسی در دسترس قرار گرفته است.

هلالی جغتایی
غزلیات
غزل شمارهٔ ۱ غزل شمارهٔ ۲ غزل شمارهٔ ۳ غزل شمارهٔ ۴ غزل شمارهٔ ۵ غزل شمارهٔ ۶ غزل شمارهٔ ۷ غزل شمارهٔ ۸ غزل شمارهٔ ۹ غزل شمارهٔ ۱۰ غزل شمارهٔ ۱۱ غزل شمارهٔ ۱۲ غزل شمارهٔ ۱۳ غزل شمارهٔ ۱۴ غزل شمارهٔ ۱۵ غزل شمارهٔ ۱۶ غزل شمارهٔ ۱۷ غزل شمارهٔ ۱۸ غزل شمارهٔ ۱۹ غزل شمارهٔ ۲۰ غزل شمارهٔ ۲۱ غزل شمارهٔ ۲۲ غزل شمارهٔ ۲۳ غزل شمارهٔ ۲۴ غزل شمارهٔ ۲۵ غزل شمارهٔ ۲۶ غزل شمارهٔ ۲۷ غزل شمارهٔ ۲۸ غزل شمارهٔ ۲۹ غزل شمارهٔ ۳۰ غزل شمارهٔ ۳۱ غزل شمارهٔ ۳۲ غزل شمارهٔ ۳۳ غزل شمارهٔ ۳۴ غزل شمارهٔ ۳۵ غزل شمارهٔ ۳۶ غزل شمارهٔ ۳۷ غزل شمارهٔ ۳۸ غزل شمارهٔ ۳۹ غزل شمارهٔ ۴۰ غزل شمارهٔ ۴۱ غزل شمارهٔ ۴۲ غزل شمارهٔ ۴۳ غزل شمارهٔ ۴۴ غزل شمارهٔ ۴۵ غزل شمارهٔ ۴۶ غزل شمارهٔ ۴۷ غزل شمارهٔ ۴۸ غزل شمارهٔ ۴۹ غزل شمارهٔ ۵۰ غزل شمارهٔ ۵۱ غزل شمارهٔ ۵۲ غزل شمارهٔ ۵۳ غزل شمارهٔ ۵۴ غزل شمارهٔ ۵۵ غزل شمارهٔ ۵۶ غزل شمارهٔ ۵۷ غزل شمارهٔ ۵۸ غزل شمارهٔ ۵۹ غزل شمارهٔ ۶۰ غزل شمارهٔ ۶۱ غزل شمارهٔ ۶۲ غزل شمارهٔ ۶۳ غزل شمارهٔ ۶۴ غزل شمارهٔ ۶۵ غزل شمارهٔ ۶۶ غزل شمارهٔ ۶۷ غزل شمارهٔ ۶۸ غزل شمارهٔ ۶۹ غزل شمارهٔ ۷۰ غزل شمارهٔ ۷۱ غزل شمارهٔ ۷۲ غزل شمارهٔ ۷۳ غزل شمارهٔ ۷۴ غزل شمارهٔ ۷۵ غزل شمارهٔ ۷۶ غزل شمارهٔ ۷۷ غزل شمارهٔ ۷۸ غزل شمارهٔ ۷۹ غزل شمارهٔ ۸۰ غزل شمارهٔ ۸۱ غزل شمارهٔ ۸۲ غزل شمارهٔ ۸۳ غزل شمارهٔ ۸۴ غزل شمارهٔ ۸۵ غزل شمارهٔ ۸۶ غزل شمارهٔ ۸۷ غزل شمارهٔ ۸۸ غزل شمارهٔ ۸۹ غزل شمارهٔ ۹۰ غزل شمارهٔ ۹۱ غزل شمارهٔ ۹۲ غزل شمارهٔ ۹۳ غزل شمارهٔ ۹۴ غزل شمارهٔ ۹۵ غزل شمارهٔ ۹۶ غزل شمارهٔ ۹۷ غزل شمارهٔ ۹۸ غزل شمارهٔ ۹۹ غزل شمارهٔ ۱۰۰ غزل شمارهٔ ۱۰۱ غزل شمارهٔ ۱۰۲ غزل شمارهٔ ۱۰۳ غزل شمارهٔ ۱۰۴ غزل شمارهٔ ۱۰۵ غزل شمارهٔ ۱۰۶ غزل شمارهٔ ۱۰۷ غزل شمارهٔ ۱۰۸ غزل شمارهٔ ۱۰۹ غزل شمارهٔ ۱۱۰ غزل شمارهٔ ۱۱۱ غزل شمارهٔ ۱۱۲ غزل شمارهٔ ۱۱۳ غزل شمارهٔ ۱۱۴ غزل شمارهٔ ۱۱۵ غزل شمارهٔ ۱۱۶ غزل شمارهٔ ۱۱۷ غزل شمارهٔ ۱۱۸ غزل شمارهٔ ۱۱۹ غزل شمارهٔ ۱۲۰ غزل شمارهٔ ۱۲۱ غزل شمارهٔ ۱۲۲ غزل شمارهٔ ۱۲۳ غزل شمارهٔ ۱۲۴ غزل شمارهٔ ۱۲۵ غزل شمارهٔ ۱۲۶ غزل شمارهٔ ۱۲۷ غزل شمارهٔ ۱۲۸ غزل شمارهٔ ۱۲۹ غزل شمارهٔ ۱۳۰ غزل شمارهٔ ۱۳۱ غزل شمارهٔ ۱۳۲ غزل شمارهٔ ۱۳۳ غزل شمارهٔ ۱۳۴ غزل شمارهٔ ۱۳۵ غزل شمارهٔ ۱۳۶ غزل شمارهٔ ۱۳۷ غزل شمارهٔ ۱۳۸ غزل شمارهٔ ۱۳۹ غزل شمارهٔ ۱۴۰ غزل شمارهٔ ۱۴۱ غزل شمارهٔ ۱۴۲ غزل شمارهٔ ۱۴۳ غزل شمارهٔ ۱۴۴ غزل شمارهٔ ۱۴۵ غزل شمارهٔ ۱۴۶ غزل شمارهٔ ۱۴۷ غزل شمارهٔ ۱۴۸ غزل شمارهٔ ۱۴۹ غزل شمارهٔ ۱۵۰ غزل شمارهٔ ۱۵۱ غزل شمارهٔ ۱۵۲ غزل شمارهٔ ۱۵۳ غزل شمارهٔ ۱۵۴ غزل شمارهٔ ۱۵۵ غزل شمارهٔ ۱۵۶ غزل شمارهٔ ۱۵۷ غزل شمارهٔ ۱۵۸ غزل شمارهٔ ۱۵۹ غزل شمارهٔ ۱۶۰ غزل شمارهٔ ۱۶۱ غزل شمارهٔ ۱۶۲ غزل شمارهٔ ۱۶۳ غزل شمارهٔ ۱۶۴ غزل شمارهٔ ۱۶۵ غزل شمارهٔ ۱۶۶ غزل شمارهٔ ۱۶۷ غزل شمارهٔ ۱۶۸ غزل شمارهٔ ۱۶۹ غزل شمارهٔ ۱۷۰ غزل شمارهٔ ۱۷۱ غزل شمارهٔ ۱۷۲ غزل شمارهٔ ۱۷۳ غزل شمارهٔ ۱۷۴ غزل شمارهٔ ۱۷۵ غزل شمارهٔ ۱۷۶ غزل شمارهٔ ۱۷۷ غزل شمارهٔ ۱۷۸ غزل شمارهٔ ۱۷۹ غزل شمارهٔ ۱۸۰ غزل شمارهٔ ۱۸۱ غزل شمارهٔ ۱۸۲ غزل شمارهٔ ۱۸۳ غزل شمارهٔ ۱۸۴ غزل شمارهٔ ۱۸۵ غزل شمارهٔ ۱۸۶ غزل شمارهٔ ۱۸۷ غزل شمارهٔ ۱۸۸ غزل شمارهٔ ۱۸۹ غزل شمارهٔ ۱۹۰ غزل شمارهٔ ۱۹۱ غزل شمارهٔ ۱۹۲ غزل شمارهٔ ۱۹۳ غزل شمارهٔ ۱۹۴ غزل شمارهٔ ۱۹۵ غزل شمارهٔ ۱۹۶ غزل شمارهٔ ۱۹۷ غزل شمارهٔ ۱۹۸ غزل شمارهٔ ۱۹۹ غزل شمارهٔ ۲۰۰ غزل شمارهٔ ۲۰۱ غزل شمارهٔ ۲۰۲ غزل شمارهٔ ۲۰۳ غزل شمارهٔ ۲۰۴ غزل شمارهٔ ۲۰۵ غزل شمارهٔ ۲۰۶ غزل شمارهٔ ۲۰۷ غزل شمارهٔ ۲۰۸ غزل شمارهٔ ۲۰۹ غزل شمارهٔ ۲۱۰ غزل شمارهٔ ۲۱۱ غزل شمارهٔ ۲۱۲ غزل شمارهٔ ۲۱۳ غزل شمارهٔ ۲۱۴ غزل شمارهٔ ۲۱۵ غزل شمارهٔ ۲۱۶ غزل شمارهٔ ۲۱۷ غزل شمارهٔ ۲۱۸ غزل شمارهٔ ۲۱۹ غزل شمارهٔ ۲۲۰ غزل شمارهٔ ۲۲۱ غزل شمارهٔ ۲۲۲ غزل شمارهٔ ۲۲۳ غزل شمارهٔ ۲۲۴ غزل شمارهٔ ۲۲۵ غزل شمارهٔ ۲۲۶ غزل شمارهٔ ۲۲۷ غزل شمارهٔ ۲۲۸ غزل شمارهٔ ۲۲۹ غزل شمارهٔ ۲۳۰ غزل شمارهٔ ۲۳۱ غزل شمارهٔ ۲۳۲ غزل شمارهٔ ۲۳۳ غزل شمارهٔ ۲۳۴ غزل شمارهٔ ۲۳۵ غزل شمارهٔ ۲۳۶ غزل شمارهٔ ۲۳۷ غزل شمارهٔ ۲۳۸ غزل شمارهٔ ۲۳۹ غزل شمارهٔ ۲۴۰ غزل شمارهٔ ۲۴۱ غزل شمارهٔ ۲۴۲ غزل شمارهٔ ۲۴۳ غزل شمارهٔ ۲۴۴ غزل شمارهٔ ۲۴۵ غزل شمارهٔ ۲۴۶ غزل شمارهٔ ۲۴۷ غزل شمارهٔ ۲۴۸ غزل شمارهٔ ۲۴۹ غزل شمارهٔ ۲۵۰ غزل شمارهٔ ۲۵۱ غزل شمارهٔ ۲۵۲ غزل شمارهٔ ۲۵۳ غزل شمارهٔ ۲۵۴ غزل شمارهٔ ۲۵۵ غزل شمارهٔ ۲۵۶ غزل شمارهٔ ۲۵۷ غزل شمارهٔ ۲۵۸ غزل شمارهٔ ۲۵۹ غزل شمارهٔ ۲۶۰ غزل شمارهٔ ۲۶۱ غزل شمارهٔ ۲۶۲ غزل شمارهٔ ۲۶۳ غزل شمارهٔ ۲۶۴ غزل شمارهٔ ۲۶۵ غزل شمارهٔ ۲۶۶ غزل شمارهٔ ۲۶۷ غزل شمارهٔ ۲۶۸ غزل شمارهٔ ۲۶۹ غزل شمارهٔ ۲۷۰ غزل شمارهٔ ۲۷۱ غزل شمارهٔ ۲۷۲ غزل شمارهٔ ۲۷۳ غزل شمارهٔ ۲۷۴ غزل شمارهٔ ۲۷۵ غزل شمارهٔ ۲۷۶ غزل شمارهٔ ۲۷۷ غزل شمارهٔ ۲۷۸ غزل شمارهٔ ۲۷۹ غزل شمارهٔ ۲۸۰ غزل شمارهٔ ۲۸۱ غزل شمارهٔ ۲۸۲ غزل شمارهٔ ۲۸۳ غزل شمارهٔ ۲۸۴ غزل شمارهٔ ۲۸۵ غزل شمارهٔ ۲۸۶ غزل شمارهٔ ۲۸۷ غزل شمارهٔ ۲۸۸ غزل شمارهٔ ۲۸۹ غزل شمارهٔ ۲۹۰ غزل شمارهٔ ۲۹۱ غزل شمارهٔ ۲۹۲ غزل شمارهٔ ۲۹۳ غزل شمارهٔ ۲۹۴ غزل شمارهٔ ۲۹۵ غزل شمارهٔ ۲۹۶ غزل شمارهٔ ۲۹۷ غزل شمارهٔ ۲۹۸ غزل شمارهٔ ۲۹۹ غزل شمارهٔ ۳۰۰ غزل شمارهٔ ۳۰۱ غزل شمارهٔ ۳۰۲ غزل شمارهٔ ۳۰۳ غزل شمارهٔ ۳۰۴ غزل شمارهٔ ۳۰۵ غزل شمارهٔ ۳۰۶ غزل شمارهٔ ۳۰۷ غزل شمارهٔ ۳۰۸ غزل شمارهٔ ۳۰۹ غزل شمارهٔ ۳۱۰ غزل شمارهٔ ۳۱۱ غزل شمارهٔ ۳۱۲ غزل شمارهٔ ۳۱۳ غزل شمارهٔ ۳۱۴ غزل شمارهٔ ۳۱۵ غزل شمارهٔ ۳۱۶ غزل شمارهٔ ۳۱۷ غزل شمارهٔ ۳۱۸ غزل شمارهٔ ۳۱۹ غزل شمارهٔ ۳۲۰ غزل شمارهٔ ۳۲۱ غزل شمارهٔ ۳۲۲ غزل شمارهٔ ۳۲۳ غزل شمارهٔ ۳۲۴ غزل شمارهٔ ۳۲۵ غزل شمارهٔ ۳۲۶ غزل شمارهٔ ۳۲۷ غزل شمارهٔ ۳۲۸ غزل شمارهٔ ۳۲۹ غزل شمارهٔ ۳۳۰ غزل شمارهٔ ۳۳۱ غزل شمارهٔ ۳۳۲ غزل شمارهٔ ۳۳۳ غزل شمارهٔ ۳۳۴ غزل شمارهٔ ۳۳۵ غزل شمارهٔ ۳۳۶ غزل شمارهٔ ۳۳۷ غزل شمارهٔ ۳۳۸ غزل شمارهٔ ۳۳۹ غزل شمارهٔ ۳۴۰ غزل شمارهٔ ۳۴۱ غزل شمارهٔ ۳۴۲ غزل شمارهٔ ۳۴۳ غزل شمارهٔ ۳۴۴ غزل شمارهٔ ۳۴۵ غزل شمارهٔ ۳۴۶ غزل شمارهٔ ۳۴۷ غزل شمارهٔ ۳۴۸ غزل شمارهٔ ۳۴۹ غزل شمارهٔ ۳۵۰ غزل شمارهٔ ۳۵۱ غزل شمارهٔ ۳۵۲ غزل شمارهٔ ۳۵۳ غزل شمارهٔ ۳۵۴ غزل شمارهٔ ۳۵۵ غزل شمارهٔ ۳۵۶ غزل شمارهٔ ۳۵۷ غزل شمارهٔ ۳۵۸ غزل شمارهٔ ۳۵۹ غزل شمارهٔ ۳۶۰ غزل شمارهٔ ۳۶۱ غزل شمارهٔ ۳۶۲ غزل شمارهٔ ۳۶۳ غزل شمارهٔ ۳۶۴ غزل شمارهٔ ۳۶۵ غزل شمارهٔ ۳۶۶ غزل شمارهٔ ۳۶۷ غزل شمارهٔ ۳۶۸ غزل شمارهٔ ۳۶۹ غزل شمارهٔ ۳۷۰ غزل شمارهٔ ۳۷۱ غزل شمارهٔ ۳۷۲ غزل شمارهٔ ۳۷۳ غزل شمارهٔ ۳۷۴ غزل شمارهٔ ۳۷۵ غزل شمارهٔ ۳۷۶ غزل شمارهٔ ۳۷۷ غزل شمارهٔ ۳۷۸ غزل شمارهٔ ۳۷۹ غزل شمارهٔ ۳۸۰ غزل شمارهٔ ۳۸۱ غزل شمارهٔ ۳۸۲ غزل شمارهٔ ۳۸۳ غزل شمارهٔ ۳۸۴ غزل شمارهٔ ۳۸۵ غزل شمارهٔ ۳۸۶ غزل شمارهٔ ۳۸۷ غزل شمارهٔ ۳۸۸ غزل شمارهٔ ۳۸۹ غزل شمارهٔ ۳۹۰ غزل شمارهٔ ۳۹۱ غزل شمارهٔ ۳۹۲ غزل شمارهٔ ۳۹۳ غزل شمارهٔ ۳۹۴ غزل شمارهٔ ۳۹۵ غزل شمارهٔ ۳۹۶ غزل شمارهٔ ۳۹۷ غزل شمارهٔ ۳۹۸ غزل شمارهٔ ۳۹۹ غزل شمارهٔ ۴۰۰ غزل شمارهٔ ۴۰۱ غزل شمارهٔ ۴۰۲ غزل شمارهٔ ۴۰۳ غزل شمارهٔ ۴۰۴ غزل شمارهٔ ۴۰۵ غزل شمارهٔ ۴۰۶ غزل شمارهٔ ۴۰۷ غزل شمارهٔ ۴۰۸ غزل شمارهٔ ۴۰۹ غزل شمارهٔ ۴۱۰ غزل شمارهٔ ۴۱۱ غزل شمارهٔ ۴۱۲ غزل شمارهٔ ۴۱۳ غزل شمارهٔ ۴۱۴ غزل شمارهٔ ۴۱۵ غزل شمارهٔ ۴۱۶ غزل شمارهٔ ۴۱۷ غزل شمارهٔ ۴۱۸ غزل شمارهٔ ۴۱۹ غزل شمارهٔ ۴۲۰ غزل شمارهٔ ۴۲۱
قصاید قطعات رباعیات شاه و درویش
بخش ۱ بخش ۲ - مصایب مصنف و مناجات بخش ۳ - مناجات بخش ۴- در نعت سیدالمرسلین صلی‌الله علیه و سلم بخش ۵ - وصف معراج رسول‌الله و صحابهٔ کبار آن بخش ۶ - در منقبت حضرت شاه اولیا علیه‌السلام بخش ۷ - تعریف کلام فصیح و شعر بخش ۸ - سبب تصنیف کتاب بخش ۹ - خطاب هلالی با مدعی بخش ۱۰ - آغاز قصهٔ شاه و درویش بخش ۱۱ - در آزاد شدن شه‌زاده از مکتب و ملول بودن درویش بخش ۱۲ - حال گدا به وقت شب در جدایی شاه‌زاده بخش ۱۳ - حالات شاه و گدا در مکتب بخش ۱۴ - در فسون‌سازی شه‌زاده به معلم به جهت دلداری درویش بخش ۱۵ - حال عشق شاه‌زاده با گدا بخش ۱۶ - افشای راز عشق و ملامت عوام بخش ۱۷ - خبردار شدن مردم از حال درویش و پیدا شدن رقیب کافرکیش بداندیش بخش ۱۸ - راندن کوئوال گدا را از مکتب به رقابت خود بخش ۱۹ - رفتن گدا به شب بر در شاه‌زاده بخش ۲۰ - نالیدن درویش در کوی شاه بخش ۲۱ - دیدار شاه از بام در شب ماه روشن بخش ۲۲ - در صفت کبوتربازی شاه و نظاره کردن درویش بخش ۲۳ - سر راه گرفتن رقیب درویش را بخش ۲۴ - جستن کبوتر شاه بر درویش و نامه نوشتن به بال او بخش ۲۵ - رفتن شاه‌زاده به میدان بخش ۲۶ - در تعریف کمان شاه گوید بخش ۲۷ - مناظرهٔ تیر و کمان با یکدیگر بخش ۲۸ - جواب دادن کمان به تیر و صلح کردن بخش ۲۹ - واقف شدن مردم از عشق‌بازی و دلداری درویش و بهانه ساختن رقیب شکار را به جهتجدایی آن‌ها بخش ۳۰ - حیله کردن رقیب و خبردار نمودن شاه گدا را بخش ۳۱ - رفتن درویش به صحرا و ساکن شدنش در کوهی و منتظر بودنش به مقدم شاه بخش ۳۲ - وصف غزال کوهی بخش ۳۳ - بزم‌آرایی لشکر به شکار بخش ۳۴ - تعاقب شاهزاده غزال را و رسیدن هر دو پیش گدا بخش ۳۵ - بزم‌آرایی شاه و نظر کردن گدا بخش ۳۶ - رفتن شاه‌زاده به دیدن درویش بخش ۳۷ - به شهر آمدن شه‌زاده بخش ۳۸ - اقامت شاه‌زاده بر لب دریا و کدا بر کوه بخش ۳۹ - رفتن شاه پیش گدا و بشارت تخت‌نشینی بخش ۴۰ - نامه نوشتن خسرو و خواستن شه‌زاده را از سیاحت کنار دریا بخش ۴۱ - آمدن شه‌زاده به شهر و کیفیت استقبال او بخش ۴۲ - در صفت خزان و وفات کردن خسرو بخش ۴۳ - وصیت خسرو و وفات و تجهیز و تدفین او بخش ۴۴ - ایضا فی الموعظه النصیحه بخش ۴۵ - بر تخت نشستن شاه و توفیهٔ عهد با درویش بخش ۴۶ - آمدن گدا به دربار شاه بخش ۴۷ - به وصل رسیدن درویش و دوری او بار دیگر به جور رقیب بخش ۴۸ - عزیمت کردن شاه بر سر خصم و ظفر یافتن او بر دشمن و کشته شدن رقیب بخش ۴۹ - عمر به سر کردن شاه و گدا با یکدیگر بخش ۵۰ - در بی‌وفایی عمر بخش ۵۱ - در خاتمهٔ کتاب گوید بخش ۵۲ - حکایت به طریق تمثیل بخش ۵۳ - مناجات
مخمس بر غزل سعدی